چشمه
تاریخ گاهی چهرهای متفاوت از آنچه در کتابهای رسمی میشناسیم پیدا میکند؛ چهرهای آمیخته با عشق، حسادت، ناکامی و طنز. سامرست موآم در رمان «دیروز و امروز» به سراغ یکی از چهرههای تأثیرگذار تاریخ اندیشه سیاسی، نیکولو ماکیاولی، رفته و بخشی از زندگی او را در قالب روایتی داستانی و طنزآمیز بازآفرینی کرده است. این اثر با ترجمه عبدالحسین شریفیان از سوی انتشارات چشمه منتشر شده است.
داستان عمدتاً در شهر ایمولا و در اوایل قرن شانزدهم میلادی میگذرد؛ زمانی که ماکیاولی در مأموریتی سیاسی با چزاره بورجیا آشنا میشود. این شخصیت تاریخی تأثیر مهمی بر شکلگیری اندیشههای ماکیاولی و نگارش اثر مشهورش، «شهریار»، داشت. موآم از این آشنایی تاریخی بهره میگیرد تا تصویری داستانی از یکی از دورههای زندگی ماکیاولی ارائه دهد؛ مردی که معمولاً با نظریههای سیاسی و نگاه واقعگرایانهاش به قدرت شناخته میشود، اما در این رمان با خواستهها و ضعفهای شخصی خود نیز روبهروست.
ماجرا تنها به سیاست و اندیشه محدود نمیشود. ماکیاولی در مدت اقامتش در خانه میزبان، به همسر جوان او دل میبندد و میکوشد توجهش را جلب کند؛ تلاشی که برخلاف انتظارش پیش نمیرود. همین ناکامی عاطفی زمینهای برای شکلگیری موقعیتهای کمیک و تأملات تازه او درباره رفتار انسان فراهم میکند و حتی به فکر نوشتن نخستین اثر کمدیاش میاندازد.
موآم با کنار هم قرار دادن رویدادهای تاریخی و ماجرایی عاشقانه، تصویری انسانیتر و گاه طنازانه از ماکیاولی میسازد. در بخشی از کتاب، تأمل شخصیت درباره عشق، تحقیر و خطر حقیقت، نشان میدهد که روابط انسانی در این داستان فقط زمینهای برای شوخی نیستند؛ بلکه فرصتی برای پرداختن به غرور، خودفریبی و شیوه مواجهه انسان با شکست نیز به شمار میروند.
«دیروز و امروز» برای علاقهمندان به رمانهای تاریخی، ادبیات طنز و داستانهایی که شخصیتهای واقعی تاریخ را در موقعیتهایی متفاوت قرار میدهند، اثری خواندنی است. این رمان با نگاهی سبکبال اما هوشمندانه، فاصله میان چهره عمومی و زندگی خصوصی انسانها را به تصویر میکشد.
در آژانس کتاب، باور داریم انتخاب درست یک کتاب، میتواند آغاز مسیری ماندگار در یادگیری باشد. به همین دلیل، آثاری را معرفی میکنیم که شایستگی ماندن در کتابخانه و ذهن مخاطب را داشته باشند؛ کتابهایی که ماندگار میشوند.