خودزندگی نامه ی بازنویسی شده
چشمه
خاطره همیشه بازگویی ساده اتفاقاتی نیست که در گذشته رخ دادهاند؛ گاهی بازگشت به گذشته، فرصتی برای دوباره دیدن آدمها، مکانها و لحظههایی است که شخصیت امروز ما را ساختهاند. ولادیمیر ناباکوف در کتاب «حرف بزن، خاطره» با نثری دقیق و تصویری، به سراغ سالهای کودکی و جوانی خود میرود و جهان ازدسترفتهای را بازسازی میکند که در خاطراتش همچنان زنده مانده است.
این خودزندگینامه بازنویسیشده، زندگی ناباکوف را از سال ۱۹۰۳ تا مهاجرت او به آمریکا در سال ۱۹۴۰ دنبال میکند. نویسنده از دوران کودکی در خانوادهای اشرافی و فرهنگ چندزبانه خانه پدری آغاز میکند و بهتدریج خواننده را با تجربههای خانوادگی، تحصیلی و ادبی خود آشنا میسازد. سن پترزبورگ، خانه و اعضای خانواده، آموزش زبانها و نخستین مواجههها با ادبیات، بخش مهمی از خاطراتی هستند که در شکلگیری جهان ذهنی او نقش داشتهاند.
ناباکوف در ادامه به سالهای تحصیل در کالج ترینیتی کمبریج و زندگی در میان مهاجران روس در شهرهایی مانند برلین و پاریس میپردازد. این جابهجاییها تنها تغییر مکان نیستند؛ هرکدام بخشی از تجربه زیستن در فاصله میان زبانها، فرهنگها و سرزمینها را نشان میدهند. کتاب از خلال همین خاطرات، تصویری از زندگی نویسندهای ارائه میدهد که تجربه مهاجرت و دوری از وطن، به یکی از زمینههای مهم زندگی و آثار ادبیاش تبدیل شد.
یکی از جذابیتهای «حرف بزن، خاطره» شیوه روایت آن است. فصلها و قطعات کتاب، هرکدام بر خاطره، شخصیت یا تجربهای مشخص تمرکز دارند و در کنار یکدیگر تصویری چندوجهی از زندگی نویسنده میسازند. ناباکوف با توجهی کمنظیر به جزئیات، از پرتره اعضای خانواده و خاطرات دوران آموزش تا علاقهاش به زبانها، ادبیات و پروانهها سخن میگوید. او گذشته را صرفاً ثبت نمیکند، بلکه با نگاه نویسندهای باتجربه، آن را انتخاب، بازآرایی و به روایتی ادبی تبدیل میکند.
این کتاب برای آشنایی با زندگی شخصی و زمینههای فکری یکی از نویسندگان برجسته ادبیات مدرن اهمیت دارد؛ اما ارزش آن تنها در اطلاعات زندگینامهای خلاصه نمیشود. «حرف بزن، خاطره» نمونهای از پیوند حافظه و هنر روایت است و نشان میدهد چگونه تجربههای شخصی میتوانند در دستان یک نویسنده به اثری ادبی و ماندگار تبدیل شوند. این اثر با ترجمه خاطره کردکریمی از سوی انتشارات چشمه منتشر شده و برای علاقهمندان به خودزندگینامه، ادبیات و جهان فکری ناباکوف انتخابی خواندنی است.
در آژانس کتاب، باور داریم انتخاب درست یک کتاب، میتواند آغاز مسیری ماندگار در یادگیری باشد. به همین دلیل، آثاری را معرفی میکنیم که شایستگی ماندن در کتابخانه و ذهن مخاطب را داشته باشند؛ کتابهایی که ماندگار میشوند.