کتاب حل خلاقانه مسائل
- نویسنده : فولکر بوگدال
- مترجم : فرهنگ هاشمی / علیرضا دارابی
-
ناشر :
طراح
- مدل : کتاب مدیریت
کتاب حل خلاقانه مسائل نوشته فولکر بوگدال با ترجمه فرهنگ هاشمی, علیرضا دارابی, توسط انتشارات طراح با موضوع مدیریت، خدمات اداری به چاپ رسیده است
در کتابی که می خوانید در سری مجموعه مدیریت برای مهندسین قرار می گیرد سعی شده است پلی بین تفکر و تصمیم گیری ایجاد شود . در حالی که تلاش می کنیم تفکر را به تفکر خلاق و تصمیم گیری منظم تبدیل کنیم در می یابیم که خلاقیت در حل مسائل ، ارتباط واقعیت و روش های منظم را نشان می دهد .
معرفی مباحث کتاب حل خلاقانه مسائل
1. مشکل حل مسئله
حل مسئله زمانی دشوار میشود که تعریف مسئله مبهم باشد. بسیاری از افراد مستقیماً به سراغ راهحل میروند بدون اینکه ریشهٔ مشکل را تحلیل کنند، و همین باعث میشود «حل مسئله» خودش تبدیل به یک مشکل شود.
نکته: ۵۰٪ راهحل، تشخیص درست مسئله است.
2. روش Brainstorming (طوفان فکری) – پیش به سوی تکمیل جعبه ابزار
طوفان فکری روشی برای تولید حداکثری ایدهها بدون قضاوت است.
این روش کمک میکند «جعبه ابزار ذهنی» کاملتر شود زیرا:
محدودیت ذهنی حذف میشود،
قضاوت به تعویق میافتد،
ایدههای خام تولید و سپس پالایش میشوند،
خلاقیت گروهی تقویت میشود.
3. از آسیاب لولوس تا جعبه سویکی
یک استعاره برای تحول ابزارهای ذهنی:
آسیاب لولوس: کار سخت، سنتی، کمخروجی، وابسته به زور و زمان
جعبه سویکی: ابزارهای مدرن، سریع، کارآمد، کماصطکاک
یعنی: برای حل مسئله نباید با روشهای قدیمی کار کنیم؛ باید ابزارهای متنوع و جدید داشته باشیم.
4. یافتن مسائل سختتر از حل آنهاست
اکثر افراد مستقیماً سراغ حل میروند؛ در حالی که یافتن «مسئلهٔ واقعی» سختترین بخش است.
مثال:
مشکل افت فروش → شاید مشکل واقعی کیفیت نیست، «پخش نادرست» است.
5. حل یعنی: آزاد شدن از قید مسئله
حل مسئله یعنی ذهن از محدودیتهای اولیه رها شود و بتواند مسئله را در شکل جدید ببیند.
حل واقعی زمانی رخ میدهد که:
زاویه دید جدید پیدا کنیم،
فرضیات غلط را کنار بگذاریم،
راهحل از بیرون چهارچوب اولیه دیده شود.
6. روند دید جز به کل و کل به جز
دو شیوهٔ تحلیل:
6-1. دید جز به کل (Bottom-Up)
از جزئیات شروع میکنیم تا به تصویر کلی برسیم.
مثال: بررسی دلایل کوچک خرابی یک سیستم تا رسیدن به علت اصلی.
6-2. دید کل به جز (Top-Down)
از تصویر کلی شروع میکنیم و جزئیات را تحلیل میکنیم.
مثال: طراحی یک پروژه از هدف اصلی تا اجزای کوچک.
هر دو روش برای حل مسئله لازماند.
7. نابودکننده افکار چه چیز یا چه کسی است؟
عواملی که تفکر خلاق را میکشند:
قضاوت زودهنگام
ترس از اشتباه
ترس از مسخره شدن
تجربههای منفی
فشار زمانی
محدودیتهای ذهنی
باور «من خلاق نیستم»
افراد منفینگر در گروهها
اینها قاتلان ایده و نوآوری هستند.
8. روش نقشهبرداری – نوآوری به روش دبونو
ادوارد دبونو بهعنوان پدر تفکر جانبی، ابزارهایی ارائه کرد:
8-1. نقشهبرداری ذهنی (Mind Mapping)
مرکز یک موضوع
شاخهسازی به ایدههای فرعی
سازماندهی بصری اطلاعات
8-2. تفکر جانبی (Lateral Thinking)
جستجوی غیرمستقیم راهحلها:
تغییر زاویه
وارونهسازی
تحریک (Provocation)
«شش کلاه تفکر»
این ابزارها نگاه تازه ایجاد میکنند.
9. سود منفیکردن یا مضاعفکردن اطلاعات چیست؟
این تکنیک در خلاقیت به معنی بازی کردن با اطلاعات است:
9-1. منفیکردن اطلاعات
یعنی عکس چیزی را تصور کنیم.
مثال: «اگر مشتری پول ندهد چه؟» → نتیجه: ایدهٔ اشتراک ماهانه یا پرداخت بعد از استفاده.
9-2. مضاعفکردن اطلاعات
بزرگکردن، زیادکردن یا چندبرابر کردن دادهها.
مثال: «اگر محصول ۱۰ برابر سبکتر باشد؟» → باعث نوآوری در مواد و طراحی میشود.
این روش باعث شکستن قالبها و خلق ایدههای جدید میشود.
10. تصمیمگیری شمی و تصمیمگیری زیر سرپوش
تقسیمبندی دو نوع تصمیمگیری:
10-1. تصمیمگیری شمی (Intuitive Decision Making)
سریع
بر اساس تجربه، احساس، حدس
در شرایط اضطراری بسیار مفید
10-2. تصمیمگیری زیر سرپوش (Hidden / Covered Decision Making)
تصمیمگیریهای پنهان یا نیمهآگاهانه:
تصمیمی گرفته شده اما اعلام نمیشود
فرد یا سازمان مسیر را در ذهن انتخاب کرده اما در ظاهر بررسی را ادامه میدهد
در سیاست و مدیریت زیاد دیده میشود
این نوع تصمیمگیری معمولاً باعث هدایت ناخودآگاه مسیرها میشود.
-
ناشرطراح
-
نویسندهفولکر بوگدال
-
مترجمفرهنگ هاشمی, علیرضا دارابی
-
قطع کتابرقعی
-
نوع جلدشومیز
-
سال چاپ1389
-
نوبت چاپسوم
-
تعداد صفحات176